DGS doktoru

Üniversitelerin kuruluş hikayesi ve misyonları sembollerinde gizli
Üniversiteler, amblemleri kendilerini anlatan bir simge olarak görür. Amblemler okulun en görünür yerinde yer alır.

Bayraklar, flamalar, tişörtler her yerde o amblemi görürsünüz ve zamanla üniversiteyle özdeşleşir. Üniversite amblemlerinin çok ilginç hikayeleri var. İki saat içinde çizilen amblemlerden, şehrin simgelerini taşıyan amblemlere, bulunduğu şehirde kurulan eski uygarlıklardan esinlenenlere, üniversitenin baş harflerini taşıyana kadar çok çeşitli anlamlar ifade ediyorlar.

Örneğin, Mimar Sinan Üniversitesi’nin ambleminde baykuş yer alıyor. Baykuş, eski Yunan mitolojisinde bilgeliği simgeliyor. Bir rivayete göre de firavunun asasında bulunan baykuş, insanoğlunun ilk sanat eserlerinden sayıldığı için üniversitenin amblemi olarak seçilmiş. Fatih Üniversitesi’nin amblemin de dünya bir ağaç olarak resmedilmiş. Anlamı dünyayı kapsayan bir eğitim ağacı. Kocaeli Üniversitesi amblemini tezyin sanatında bilim rengi olarak bilinen renkten almış. Amblemdeki gençler bilim meşaleleri ile insanlığa ışık tutuyor, ayak uçları ile bilimsel araştırıcılığı ve verimi ifade ediyor. Balıkesir Üniversitesi amblemi iki saat içerisinde Üniversite Genel Sekreteri Faiz Türkan tarafından çizilmiş. Amblemde bulunan beyaz zambak Balıkesir’in simgesi, mavi renkler denizi, yeşil renk ise çam ağacı olarak düşünülmüş daha sonra modernize edilerek üniversitenin amblemi olmuş. Bazı üniversiteler de geçmiş dönemlerde yaşayan uygarlıkların bayraklarını veya simgelerini tercih etmiş. Bu kategoride de şunları sayabiliriz: Ankara Üniversitesi Hitit Güneşi’ni, Dicle Üniversitesi Selçuklu Devleti’nin bayrağını kendisine amblem olarak seçmiş. Yakın tarihimizle ilgili olan üniversite amblemleri olarak da Ondokuz Mayıs Üniversitesi Atatürk’ün Samsun’a çıkışını, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi kahramanlık madalyasını, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi de Çanakkale Anıtı’nı amblem olarak kullanmış. İsimlerinin baş harflerini taşıyan üniversiteleri de şöyle sıralayabiliriz: İstanbul Üniversitesi barışı ifade eden zeytin dalı sarılı İ.Ü, Marmara Üniversitesi M harfi, Mustafa Kemal Üniversitesi de MK olarak belirlenmiş.

Amblemlerin hazırlanışlarında ilginç olaylar da yaşanmış. Bunlardan biri Hacetepe Üniversitesi’ne ait. Halen 19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi profesörlerinden Yücel Tanyeri olayı naklediyor: “Tıp fakültesi ikinci sınıf öğrencisiyken Hoca Bey (lakabı böyleydi İhsan Doğramacı’nın) yanıma gelerek üniversite için çok acele bir amblem çizmemi istedi. Yakından tanıyanlar bilirler, Hoca Bey her zaman çok acelecidir. Üç günlük bir sürem vardı. O zamanlar Dönem II, Tıp Fakültesi’nin gerçekten en zor sınıfıydı. Hemen aklıma bir yıl kadar önce Tiyatro Kulübümüz için çizdiğim geyik figürlü amblem geldi. Bu figürü daha Hacettepe Üniversitesi ismi ortada yokken (Daha önceleri isminin “Eti Üniversitesi” veya “Hitit Üniversitesi” olacağı söyleniyordu.) Tiyatro Kulübü’müzde Hititleri ve Hacettepe’nin H ve T harflerini birlikte simgeleyen bir amblem olarak düşünmüş ve çizmiştim. Bu simge büyük beğeni kazanmıştı. Kısa zamanda bu simgeyi düzgün bir şekilde çizerek Sayın Doğramacı’ya sundum.”

Yurtdışındaki köklü üniversitelerde de amblemler ayrıntılı olarak düşünülmüş ve ayrı bir önem atfedilmiş. Örneğin Harvard Üniversitesi ambleminde VERİTAS yazılı. Latincede hakikat anlamına geliyor. Üniversiteyi dini bir grup olan Protanlar kurduğu için dünyada ve ahirette gerçek bilgiye ulaşma manasında. Oxford Üniversitesi’nde ise amblemde bir kitap etrafında üç taç bulunuyor. Kitabın içinde yazılı olan Dominus Mea (Allah benim ışığımdır diye tercüme edilmiş olan İncil’in 27’nci cüzünün açılış sözleri) Üç Taç’ın kökeni tam olarak bilinmese de eski rektörlerden taç kullanma hakkına sahip olan Thomas Cranley’le bağlantılı olduğu tahmin ediliyor. Hepsini çevreleyen toka da bilgiyi koruma olarak düşünülmüş. 



Kaynak: Zaman Gazetesi